روکش دندان چیست؟

دندانها ممکن است به علت تغذیه نامناسب، عدم رعایت بهداشت دهان، ضربات فیزیکی، یا شکستگی در اثر جویدن مواد سخت نسج خود را از دست بدهند و نیازمند روکش دندان یا پروتز ثابت شوند.

علاوه بر این درمان عصب کشی هم که با حذف بخشی از ساختار دندان و نازک شدن دیواره های باقی مانده همراه است استحکام دندان را کاهش می دهد. و روکش دندان عصب کشی شده را می تواند از شکستن در آینده نجات بدهد.

در مواردی که حجم عمده ای از دندان به دلایل فوق از دست برود، ماده ترمیمی قادر به برگرداندن استحکام قبلی دندان نمی باشد و ممکن است پس از مدتی پرکردگی یا دیواره دندان دچار شکستگی غیرقابل ترمیم شده و ما مجبور به کشیدن دندان شویم. بنابر این درمان ترجیحی استفاده از پروتز ثابت دندان یا روکش دندان است. روکش دندان دسته ای از پروتزهای دندان است که مثل یک کلاهک نسج باقی مانده دندان را بغل می کند و از شکستن آن جلوگیری می کند.

اگر می خواهید از همین ابتدا جلوی خراب شدن دندان ها را بگیرید این مقاله را توصیه می کنم.

جنس روکش دندان چیست؟

  1. روکشهای فلزی: سابق بر این روکشهای فلزی خصوصا طلا مواد بسیار مورد استقبال برای روکش بودند. خصوصا که دندان های طلا  در سالهای گذشته مد بودند و افراد متمول از آنها حتی برای دندانهای جلو استفاده می کردند. علاوه بر این طلا یک فلز بسیار عالی برای ساختن روکش دندان است . چرا که لبه های آن به خوبی با لبه های ترا ش دندان تطابق پیدا می کند و کاملا با دندان  یکپارچه می شود. هنوز هم از طلای دندانپزشکی برای ساخت روکشهای دندانی در دندانهای عقبی استفاده می شود.این طلا عیار کمتری از طلای زینتی دارد، قیمت آن مناسب تر است،کارایی آن عالی است و استحکام خوبی دارد.
روکش دندان طلا
طلا بهترین ماده برای روکش دندان است
روکش دندان از جنس طلا
روکش های طلا بهترین تطابق لبه ها را ایجاد میکنند و از پوسیدگی بعدی جلوگیری می کنند.

 فلزات دیگری هم امروزه برای روکش دندان به کار می روند که هزینه کمتری دارند و در مواردی که دیواره های دندان خیلی کم است توصیه می شوند ولی چون ظاهرشان فلزی است برای دندانهای خلفی که دیده نمی شوند قابل استفاده اند.

2.روکشهای PFM  (فلز و سرامیک): رایج ترین نوع روکش دندان که امروزه استفاده می شوند، روکشهایی با تلفیق فلز و چینی هستند. فلز به عنوان زیرساخت، استحکام مورد نیاز را تامین می کند و یک لایه چینی همرنگ دندان روی آن قرار داده می شود تا ظاهر آن طبیعی و مشابه دندان شود. این روکشها استحکام و طول عمر خوبی دارند اما به مرور زمان و تحلیل لثه ها ممکن است طی سالها بعد لبه فلزی آنها مشخص شود و نیاز به تعویض داشته باشند.

روکش دندان PFM
بخش زیرین روکش دندان PFM از جنس فلز است و استحکام را تامین می کند.
روکش دندان PFM
بخش رویین روکش PFM چینی (سرامیک) زیبایی آن را تامین می کند.

3. روکش دندان  سرامیکی: در ساختار این روکشها فقط چینی (سرامیک) با استحکام بالا استفاده می شود. این روکشها بسیار زیبا هستند و هیچ فلزی در ساختار آنها وجود ندارد. نسبت به روکشهای دسته قبل تراش کمی بیشتری دارند و هزینه آنها بالاتر است اما زیباتر هستند.

در مواردی که زیبایی اولویت فرد است ، مثل روکش دندان جلو برای زیبایی ،این روکشها استفاده می شوند.

روکش سرامیکی دندان.پرونز ثابت دندان
روکش سرامیکی دندان نوعی پرئتز ثابت و انتخابی زیبا و مستحکم برای دندانهای شماست.

سازگاری مناسبی با لثه ها دارد و دوام آن مطلوب است.بعضی دندانها دچار نقایص مادرزادی در شکل یا ساختار خود هستند. برای این  دندانها هم از انواعی از روکش یا طراحی لبخند با لمینت ها استفاده می شود.

مراحل انجام روکش دندان:

  1. ارزیابی نسج باقی مانده دندان: در صورتیکه بیشتر از 50% یا دیواره های دو طرف دندان از دست رفته باشد، ممکن است دندان طی فشارهای جویدن نصف شود. بنابراین  بهتر است با روکش بازسازی شود. اگر تخریب دندان کمتر از این حد باشد معمولا می توان با مواد پرکردگی آمالگام یا همرنگ دندان (کامپوزیت) آن را ترمیم کرد.
  2.  ارزیابی بافتهای  لثه و استخوان اطراف دندان: اگر پوسیدگی یا شکستگی به زیر لثه نفوذ کرده باشد، پس از انجام روکش، یک التهاب و خارش دایمی در لثه ها ایجاد خواهد شد و این خود موجب تجمع پلاک دندانی و از بین رفتن استخوان و نهایتا لقی دندان می شود. بنابراین در این حالت لازم است طی عمل جراحی کوچکی بافت لثه و استخوان حدود 2-3 میلیمتر برداشته شود تا روکش روی بافت سالم دندان و با فاصله مناسب از استخوان مستقر شود. علاوه بر این اگر دیواره های دندانی کوتاه باشد ممکن است روکش مدام لق شود و از جای خود خارج شود . بنابراین با جراحی افزایش طول تاج برای دندانهای کوتاه بافت در دسترس دندان بیشتر خواهد شد.
  3. ارزیابی تماس دندانها با هم: فشاری که به دندانها وارد می شود تحت تاثیر دندانهای روبروست.پس لازم است ارزیابی دقیقی از این جهت به عمل آید.
  4. حذف پوسیدگی و ترمیم های قبلی و بافتهای ضعیف و تراش دندان: در این مرحله باید تمام بافتهای معیوب دندانی برداشته و حذف شود. در صورت باقی ماندن پوسیدگیها، بعدا این پوسیدگی زیر روکش پیشرفت می کند و موجب تخریب وسیع و کشیده شدن دندان می شود.
  5. پس از این کار تراش مناسبی روی  دندان اعمال می شود و از همان دندان و فک مقابل قالبگیری به عمل می آید.
  6. ارسال قالب به لابراتوار پروتزهای دندانی: روکش مورد نظر با توجه به جنس مطلوب ساخته می شود و برای امتحان روی دندان بیمار ارسال می شود. بیمار فراخوانده شده و روکش روی دندان امتحان می شود. در این مرحله تطابق کامل روکش، نداشتن گیر غذایی، رنگ روکش دندان و نقاط بلند حین جویدن بررسی می شود. و در صورت نیاز به اصلاح به لابراتوار برگردانده می شود.
  7. آخرین مرحله چسباندن روکش دندان است. پس از انجام تنظیمات لازم روی روکش، به کمک چسب روکش دندان موقت یا دایمی روی دندان چسبانده می شود و توصیه های مربوط به نگهداری روکش به بیمار داده می شود.

روکش دندان ایمپلنت هم در بسیاری مراحل مشابه روش بالا انجام می شود.

روکش دندان شیری روال کاملا متفاوتی دارد. روکش دندان کودکان از جنس استیل و از فبل ساخته شده است که سایزهای مختلفی دارد و سایز مناسب انتخاب شده و روی دندان چسبانده می شود.

مراحل تراش و قالبگبری روکش دندان را در این ویدیو در یوتیوب ببینید.

مزایای روکش دندان:

روکش دندان می تواند دیواره های دندانی و سطح جونده را بازسازی کند و کارایی جویدن را در دندانهای تخریب شده مجددا برقرار کند.

جلوگیری از شکستگی دندان باقی مانده بعد از تخریب وسیع به دنبال پوسیدگی یا درمانهای ریشه از دیگر مزایای روکش دندان است. علاوه بر این روکش دندان می تواند ظاهر و زیبایی را به نسج دندان تخریب شده برگرداند.

معایب روکش دندان:

نیاز به تراش در دیواره های احاطه کننده دندان دارد.بنابراین بخشی از نسج سالم هم باید برای روکش از دور دندان برداشته شود تا  ضخامت 2-1 میلیمتری روکش را جبران کند و روکش بتواند ابعاد اولیه دندان را بازسازی کند.

علاوه بر این روکش یک ماده خارجی و متفاوت با بافت دندان است و در صورتیکه بهداشت مناسب شامل مسواک و نخ دندان انجام نشود، ممکن است پوسیدگی مجددی از حدفاصل روکش با دندان ایجاد شود. بنابراین دندان روکش شده نیازمند دقت و توجه بیشتری نسبت به دندان سالم است.

انواع روکش دندان سرامیکی:

سرامیک به کار رفته برای دندانها بر اساس اینکه کدام دندان روکش می شود متفاوت است.

سرامیک های رایج فلدسپاتیک، ایمکس و زیرکونیا هستند.

روکش دندان زیرکونیا قوی ترین روکش سرامیکی دندان است که بیشتر برای دندانهای عقب به کار می رود. ایمکس زیبایی بیشترو استحکام کمتری نسبت به زیرکونیا دارد و بعنوان روکش دندان جلو توصیه میشود. اشکال متنوعی از سرامیکها امروزه موجود است و دندانپزشک با توجه به شرایط دندان و نیازهای شما بهترین نوع و تکنیک را انتخاب خواهد کرد.

قیمت روکش دندان در تهران در سال 98:

روکش دندان قیمت های مختلفی دارد.

روکشهای فلزی جزو روکش دندان ارزان است. به جز در مورد طلا ، قیمت روکش دندان از جنس فلز ،بین 1/5-1 میلیون تومان انجام می شود.

برای طلا هزینه ماده طلاهم به قیمت روکش افزوده می شود.

قیمت روکشهای تمام سرامیکی بر اساس نوع سرامیک به کار رفته و تخریب دندان متفاوت است. قیمت روکش دندان ایمکس حدود2 میلیون تومان برای هر دندان است.

هزینه روکش دندان به کیفیت مواد، دندانپزشک متخصص یا عمومی و منطقه درمان بستگی دارد.

برای مشاهده انواع روکش به نمونه کارها مراجعه فرمایید.

تماس با ما